آدمک – چله داغ


نام علمی : BIEBERSTEINIA MULTIFIDA DE
نام انگلیسی : BIEBERSTEINIA
خانواده : BIEBERSTEINIACEAE بیبرزتینیاسه
بومی منطقه : آسیای مرکزی

دانستنی های علمی:
جنس گیاهی Biebersteinia دارای ۴ گونه ی گیاهی بوده که همگی علفی و گلدار هستند و به راسته ی Sapindales تعلق دارند. گونه های مختلف این جنس شامل:
۱- Biebersteinia heterostemon
۲- Biebersteinia multifida
۳- Biebersteinia odora
۴- Biebersteinia orphanidis می باشد.

این گونه های گیاهی از شرق مدیترانه تا غرب سیبری و آسیای مرکزی گسترش دارند.
در گذشته این جنس جزو خانواده ی Geraniaceae طبقه بندی می شد اما اخیرا با مطالعات فیلوژنیک مولکولی آنها را در خانواده ی مجزایی و تک جنسی به نام Biebersteiniaceae و در راسته ی Sapindales دسته بندی می کنند.

خصوصیات گیاهشناسی:
گیاه چله داغ یکی از گیاهان علفی و چندساله است که تا حدود ۱۵ تا ۴۰ سانتیمتر ارتفاع نیز رشد می کند. این گیاه دارای برگ های مرکب شانه ای و گل های زرد رنگ بوده که تمامی سطح گیاه اعم از گل ها، برگ ها و ساقه ها پوشیده از کرک های سفید و انبوه می باشد.

شرایط محیط رشد:
این گیاه تقریباً در تمام نواحی آسیای مرکزی دیده می شود.
گیاه خودروی چله داغ بیشتر در خاک های سنگین، زمین های شیب دار و دارای قلوه سنگ و نواحی صخره ای رشد می کند. این گیاه از سطح زمین تا ارتفاعات مشخص در کوه ها می روید.

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:
در تاجیکستان از این گیاه برای کاهش فشار خون استفاده می شود.
در نواحی آسیای مرکزی از دمکرده و عصاره اندام های هوایی این گیاه برای درمان بیماری های معدی و شکمی و نیز به عنوان بند آورنده ی خون در دوران پس از زایمان استفاده می شود.
عصاره ی این گیاه به همراه شیر در درمان عفونت های تنفسی مانند آسم و یرقان کاربرد دارد.

ترکیبات شیمیایی:
گیاه دارویی چله داغ دارای آلکالوئیدهای مختلفی است. ریشه های این گیاه دارای کربوهیدرات ها و ترکیبات وابسته (۳۳٫۹ درصد) شامل: مونوساکاریدها (۲٫۵۹درصد)، نشاسته (۴٫۷۸ درصد) و دکسترین ها (۱۶٫۶ درصد) می باشد. همچنین دارای ساپونین ها و فلاونوئیدها نیز می باشد.
اندام های هوایی این گیاه حاوی ساپونین های تری ترپنی، اسانس، آلکالوئیدها و تانن است.

نیازمندی های محیطی

آبیاری : کمی خشک
دما : نواحی کوهستانی
خاک : خاک هایی با بافت سنگین و سنگلاخی
نور : زیاد
تکثیر : تکثیر این گیاهان از طریق تقسیم بوته و نیز کشت بذرهای آن صورت می گیرد.