لیمو


نام علمی : Citrus  lumia        
نام انگلیسی :  Pear lemon
خانواده : مرکبات (Rutaceae)

لیمو معادل کلمه لیمو در انگلیسی به دو دسته متفاوت تقسیم می شود. Lime یا لیمو هایی که سبز به مصرف می رسند مثل ، و دسته دیگر lemon لیمو هایی که وقتی زرد می شوند مورد استفاده قرار می گیرند. این دو دسته از نظر علمی هم متفاوت هستند. تنوع لیمو بسیار است و زادگاه آن دقیقا مشخص نیست و حدس زده می شود که زادگاه آن چین و شمال هند باشد. در زیر به شرح چند گونه معروف آن می پردازیم. لیمو سنگی Citrus limon Lemonلیمو سنگی و {لیمو ترش} هر دو ترش مزه هستند و ما به هر دو آن ها لیمو ترش می گوییم. برای آبگیری و تهیه آبلیمو از لیمو ترش استفاده می شود و به طور معمول در نبود لیمو ترش ما از لیمو سنگی استفاده می کنیم.لیمو سنگی درختی کوچک است که به ارتفاع ۶-۳ می رسد. از نظر ژنتیکی دورگه ای است که از و پدید آمده است. این درخت دارای خار های محکم و خشن است.برگ های سبز روشن آن به شکل بیضوی- تخم مرغی است و ۱۰-۶ سانتیمتر طول و نوکی کوتاه دارند . لبه برگ ها دندانه ای است و دمبرگی کوتاه دارد.گل ها به صورت تکی یا دسته ای شکوفا شده و در سطح بیرونی مایل به صورتی اما در سطح درونی سفید است.میوه لیمو سنگی، تخم مرغی شکل است و در انتهای میوه نوکی برجسته و طولی بین ۱۴-۷ سانتیمتر است. قطعات داخلی میوه (قاچ) ۱۰-۸ تایی است و گوشت آن بسیار ترش است. سطح رویی پوست کمی ناهموار است.

در ایران در مناطق جنوبی و شمالی کشور کاشته شده است. لیمو شیرین Citrus limetta Sweet lemonلیمو شیرین نسبت به لیمو سنگی بسیار پرمصرف تر است و دلیل این محبوبیت از نام آن پیداست.لیمو شیرین درختی کوچک به ارتفاع تا ۴ متر است.برگ ها به شکل تخم مرغی است و طول ۱۷-۶ سانتیمتر دارند.گل ها سفید و کوچک است و میوه آن کروی است. پوست میوه در هنگام رسیدن زرد می شود.در جنوب ایران در استان فارس، کرمان، هرمزگان و در شمال ایران در گرگان، مازندران و گیلان کاشته می شود. لیمو گلابی Citrus lumia Pear lemonنام گذاری لیمو گلابی به دلیل گلابی شکل بودن میوه ها است. نسبت به لیمو سنگی آب میوه کمتری دارد و پوست آن هم کلفت تر است. اندازه میوه هم به طور شگفت انگیزی بزرگ است. همانند دیگر لیمو ها از آب آن می توان استفاده کرد و برش های آن در کنار دیس های غذا جلوه گری خاصی دارد.

نیازمندی های محیطی

آبیاری : به آبیاری در حد متوسط نیاز دارد و معمولا هفته ای یکبار آبیاری عمیق کافی است. در فصل گرما و یا زمانی که میوه ها در حال رشد هستند، آبیاری بیشتری نیاز هست.
دما : در مقایسه با دیگر مرکبات مقاومت بیشتری نسبت به یخبندان دارد و تا منفی ۶ درجه خشک نمی شود. در مناطق سرد می توان آن را در گلدان کاشت و قبل از یخبندان در محلی روشن و به دور از یخبندان قرار داد.
خاک : در بیشتر خاک ها رشد می کند ولی بهترین رشد را در خاک های غنی با بافتی متوسط و کمی اسیدی دارد. همانند دیگر مرکبات نیازمند خاکی با زهکش خوب است.در موقع کاشت، گودالی را با عمق یک متر حفر کرده و خاک مناسب می ریزند و سطح آن را به حالت تپه مانند درآورده؛ بطوریکه پس از کاشت، طوقه گیاه در بالاترین سطح قرار گیرد. در بهار کود شیمیایی و در پاییز کود دامی پوسیده داده شود.
نور : به مکانی با نور کامل آفتاب نیاز دارد.
تکثیر : با کاشت بذر آن می توان گیاهان جدید بدست آورد. میوه دهی گیاهان حاصل از بذر ۷-۶ سال طول می کشد. روش دیگر قلمه زدن است که میوه دهی گیاهان حاصل از آن هم ۴-۳ سال زمان می برد.بهترین روش تکثیر استفاده از پیوند است که میوه دهی گیاه حاصله زودتر از روش های دیگر است. البته به شرطی که پیوندک از گیاهی گرفته شده باشد که خود بالغ و به میوه دهی رسیده باشد.