نیلوفرآبی (نیلوفرآبی سفید)


نام علمی : Nymphaea alba
نام انگلیسی : White Lotus
خانواده : نیلوفرآبیان (Nymphaeaceae)

پیش از پرداختن به نیلوفرآبی سفید، در مقدمه مختصری به گیاهان متعلق به جنس Nymphaea که در زبان فارسی به آنها نیلوفرآبی گفته می شود می پردازیم. این گیاهان از نظر مقاومت به سرما به دو دسته تقسیم میشوند: نیلوفرآبیان مقاوم به سرما و نیلوفرآبیان استوایی.
نیلوفرآبیان مقاوم به سرما گیاهان خزان کننده ای هستند که ساقه های زیرزمینی(ریزوم) آن ها در کف برکه ها حتی در مناطقی که سرمای هوا به منفی ۳۰ درجه هم میرسد زنده می مانند. البته به شرطی که ریزوم ها یخ نزنند.نیلوفرآبیان استوایی گیاهانی همیشه سبز هستند (بعضی از آن ها که متعلق به آفریقا هستند در فصل خشک، برگ های خود را از دست داده و تا فصل بارش به خواب می روند) که معمولا سرمای آب را تا دمای ۱۸-۱۵درجه تحمل می کنند. این گیاهان را می توان در ماه های گرم به فضای بیرون آورد و با سر شدن هوا به گلخانه انتقال داد. امروزه ارقامی از این گیاهان استوایی را در آکواریوم های گیاهی می توان دید.
در گالری زیر، تصاویر نیلوفر آبی با نام گونه قابل مشاهده اند:تفاوت های ظاهری این دو گروه:برگ های گروه اول دارای لایه مومی هستند تا در جریان های آبی به زیر آب نروند؛ در حالیکه برگ های گروه دوم غالبا ظریف تر هستند.رنگ گل های گروه اول قرمز، گل بهی، سفید، زرد، نارنجی، هلویی و ذغالی است. رقم هایی نیز وجود دارند رنگشان در طی دوره گلدهی (۳ الی چهار روزه) تغییر می کند و نام سوسن آبی متلون (changeable water lilies) را بر آنها گذاشته اند؛ و گروه دوم علاوه بر این رنگ ها دو رنگ آبی و بنفش هم دارد.گروه اول دارای ریزوم است و این ریزوم ها به صورت افقی رشد می کنند. دمبرگ ها هم از نقاط متفاوت ریزوم بیرون می آیند؛ ولی گروه دوم دارای پیاز هستند و پیاز ها عمودی رشد می کنند و دمبرگ ها از یک تاج مرکزی بیرون می آیند. در گروه دوم شکل گل ها به صورت ستاره ای هم دیده می شود.نیلوفرآبی سفیداین نیلوفر آبی زیبا با گل هایی به رنگ سفید، گیاهی چند ساله و خزان پذیر است و جزء گروه مقاوم به سرما است.
این گونه اغلب در نقاط مردابی و باتلاق های آبدار و گاهی در کنار دریاچه ها در استان های گیلان، مازندران، کردستان، کرمانشاه و خوزستان می روید.بیخ ساقه افقی، پوشیده با بقایای دمبرگ های برگ های افتاده، گوشواره ها چشمگیر، سرنیزه ای، برگ ها قلبی-تخم مرغی، گاهی دایره ای و در گیاهان جوان کم و بیش قرمز، به قطر ۳۰-۱۰ سانتیمتر است.گل ها با عطر ملایم به قطر ۲۱-۱۰ سانتیمتر است. گلبرگ ها متعدد و به رنگ غالبا سفید است. بر خلاف اسم آن ارقام مختلف از این گونه وجود دارد که رنگ های صورتی و قرمز دارد .نیلوفرآبی سفید در آب هایی با عمق ۱۵۰-۳۰ سانتیمتر رشد می کند و برگ های آن در دایره ای به قطر ۱۵۰ تا سانتیمتر هم پراکنده شود.گل ها و ساقه زیر زمینی آن از قدیم به عنوان دارو مصرف می شده.

نیازمندی های محیطی

آبیاری : گلدان را در آب برکه یا حوض یا گلدان بزرگ پر از آب بگذارید و آن را تا حدود 18 سانتیمتر از سطح، در آب فرو کنید. با رشد نیلوفر به تدریج گلدان را بیشتر و بیشتر و نهایتا تا عمق حدود 35 تا 55 سانتیمتر در آب فرو کنید.با رسیدن درجه حرارت آب به 10 درجه هر زمان که بخواهید می توانید گلدان نیلوفر را در آب بگذارید. هرگاه سرمای زمستان به حدی برسد که آب(حوض) برکه یخ بزند موقع خارج کردن نیلوفر از آب فرا رسیده است. در صورتی که برکه بقدری عمیق یا آب آن بقدری گرم است که نیلوفر یخ نمی زند الزامی به انجام این کار نیست و می توان نیلوفر را همچنان در آب نگهداری کرد.در صورت خارج کردن گیاه، آن را با گلدان خارج کنید و برگ های مرده آن را بچینید.
دما : گیاه و گلدانش را در پاکت پلاستیکی کاملا بپوشانید و در جایی خنک با دمای 2 الی 10 درجه قرار بدهید.
خاک : گلدانی به عمق 30 سانتیمتر و قطری در حدود 45سانتیمتر تهیه کنید و دو سوم آن را از پیت ماس یا در صورت نبود از خاک لومی سنگین پر کنید. خاک باید غرقابی شود.ساقه زیرزمینی نیلوفرآبی را نزدیک دهانه گلدان بکارید. ریزوم را با زاویه 45 درجه رو به مرکز گلدان قرار دهید بطوری که جوانه ها رو به سمت بالا باشد و آن را بخوبی زیر خاک بپوشانید تا جایی که فقط نوک آن بیرون بماند.سطح خاک را تا 1.5 سانتیمتر با سنگریزه بپوشانید تا از پراکنده شدن خاک توسط آب در گلدان جلوگیری شود.برای کوددهی از قرص های مخصوص نیلوفر که می توان از فروشگاه های آکواریوم گیاهی تهیه کرد استفاده کنید و در خاکی که نیلوفر به تازگی در آن کاشته شده یک عدد قرص کود فرو کنید و تا پایان تابستان هر ماه این کار را تکرار نمایید.
تکثیر : نیلوفرآبی با تقسیم ریزوم آن امکان پذیر است.