کیوی


نام علمی : Actinidia deliciosa
نام انگلیسی : Kiwi vine, Chinese gooseberry
خانواده : کیویان (Actinidiaceae)

کیوی درختچه ای پیچان به ارتفاع تا ۵/۷ متر، با شاخه های کرکی متراکم است و این شاخه ها تیغه ای شکل هستند.زادگاه این درختچه بالارونده چین است و در ایران در استان های گیلان و مازندران به وفور کاشته شده است.برگ ها دارای دمبرگی بلند هستند و شکل آن ها دایره ای یا تخم مرغی است. طول برگ ها تا ۱۲٫۵ سانتیمتر می رسد. برگ ها دارای قاعده ای قلبی یا سربریده اند معمولا راس برگ گرد یا چالدار است و لبه های برگ دندانه اره ای –مژه دار بوده و سطح تحتانی دارای کرک های نمدی است.

گل ها به رنگ سفید شکوفا شده و به رنگ زرد تغییر می یابند. عرض گل ها ۵-۴ سانتیمتر و متعدد است.میوه تخم مرغی یا تقریبا کروی است و امروزه گونه ها و فرم های اصلاح شده این جنس به مصرف تغذیه می رسند.این گیاه دارای نر و ماده است و برای میوه دهی باید گیاه نر و ماده را در نزدیک هم کاشت.

همچنین این گیاه برای رشد خود به تکیه گاهی قوی نیاز دارد و هنگام کاشت گیاه با تکیه گاه، دقت کنید که جهت رشد گیاه به سمت آفتاب است.شاخه های کیوی از نظر باردهی از چرخه ای دو ساله تبعیت می کنند. به گونه ای که بازوها در اولین سال ظهور خود رشد رویشی داشته و جوانه های آنها پس از گذراندن خواب زمستانی شکوفا شده و تولید شاخه هایی جانبی می کنند که مولد تعدادی گل و هم چنین برگ هستند. این شاخه ها را قبل از بهار به یک سوم طول خود هرس می کنیم تا گل بیشتر و میوه درشت تر بدست آید. گیاهان نر را که فقط تولید گل می کنند، پس از پایان گلدهی هرس می کنند.از اثرات درمانی آن می توان به ضدباکتری، قابض، محرک ایمنی بدن، ضد سرطانمعده، کبد و سینه اشاره کرد.

نیازمندی های محیطی

آبیاری : خاک آن باید همیشه مرطوب بماند. البته در صورت داشتن زهکشی خوب. مواظب باشید در تابستان های گرم، خاک آن خشک نشود.
دما : این گیاه می تواند فصل زمستان را در مناطقی با یخبندان سبک سپری کرده و زنده بماند.گونه ای دیگر از جنس Actinidia هست به نام A.arguta که می تواند در سرمای تا منفی ۳۰ درجه زنده بماند. میوه این گیاه بسیار کوچک تر از کیوی هست.
خاک : ایده آل آن خاک های هوموسی و غنی و کمی اسیدی با زهکش خوب است. ولی به راحتی در خاک باغچه رشد می کند. ریشه های این گیاه نسبت به کوددهی بیش از حد نیاز حساس است و بهتر است که به گیاه در اوایل فصل بهار کود کمی داد و در هنگام گلدهی که معمولا در خرداد ماه است یک کودی مثل ۱۰-۱۰-۱۰ به آن داد. استفاده از کودی فسفره در اولین سال رشد گیاه، کمک به ریشه دهی بهتر آن می کند.
نور : کیوی در مکانی آفتابی تا نیم سایه به خوبی رشد و میوه دهی دارد. کاشت آن مکانی با تابش کمتر از ۳ ساعت نور مستقیم آفتاب مانع میوه دهی می شود.
تکثیر : با قلمه گیری از چوب نرم و چوب نیمه سخت می توان این گیاه را تکثیر کرد.