گیاه شوید


نام علمی : ANETHUM GRAVEOLENS
خانواده : APIACEAE - چتریان

شوید گیاهی چند ساله و یا یکساله از خانواده چتریان است. ارتفاع آن به ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. ساقه ها باریک و متناوب بوده که انشعابات زیادی دارند. برگها نخ مانند هستند ولی از برگهای رازیانه پهنای بیشتری دارند. گلها سفید و یا سفید-زرد هستند که در گل‌آذین چتری قرار می گیرند. بذرها نازک بوده که خطوط برجسته ای بر روی آن قرار دارد. ترکیبات موجود در شوید عبارتند از کربوهیدراتها، فیبر، ویتامین B1، B2، B3، B5، B12 ، ویتامین A، ویتامین C و همچنین کلسیم، آهن، منیزیم، منگنز، پتاسیم، فسفر، سدیم و روی. ترکیبات معطر شوید شامل Apiole، dillapiole، Carvone، Myristicin و Umbelliferone می شود.
میوه شوید دارای ۵/۲ تا ۴ درصد اسانس می باشد که مقدار آن براساس منطقه جغرافیایی و فصل تغییر می کند و تا ۷/۷ درصد هم می رسد. قسمت اعظم اسانس میوه شوید، دـ کارن، لیمونن و آلفافلاندرن است که هر سه حدود ۹۰ درصد اسانس را شامل می شوند. ترکیبات دیگر میوه شوید عبارتند از: دیلانوزید، کومارین‌ها، کامپفرول و ترکیب ۳ـ گلوکورونیده آن، وی سنین، میریستیسین و سایر فلاوونوئیدها، اسیدهای فنلی، پروتئین(حدود ۱۶ درصد)، چربی (حدود ۱۵ـ ۱۰ درصد). اسانس سر شاخه هوایی شوید که از سر شاخه تازه آن به روش تقطیر با بخار آب به دست می‌آید، شامل ۲۸ تا ۴۵ درصد ترکیبات کتونی مانند کارون می ‌باشد که بر اساس فصل محصول ‌برداری متفاوت است. ریشه گیاه شوید نیز دارای اسانس است که ۹۵ درصد اسانس ریشه را آلفا ـ بتاپینن تشکیل می دهد.
شوید برای رشد مناسب به آب و هوای گرم به خصوص در تابستان نیاز دارد. شوید به آفتاب کامل برای رشد نیاز دارد و کمترین میزان سایه نیز رشد آن را محدود می کند. بذرهای شوید می توانند بین ۳ تا ۱۰ سال قوه نامیه خود را حفظ کنند.
فصل گلدهی شوید شهریور و مهر است. بهترین زمان برداشت برگها در زمانیست که گلها شروع به باز شدن می کنند.
به دلیل اینکه شوید می تواند حشرات گرده‌افشان را جلب کند، کشت آن همراه با خانواده کدوئیان سودمند است. در مطالعات نشان داده شده است که شوید می تواند با باکتری استافیلوکوکوس و میکروب Saccharomyces cerevisiae مقابله کند.
خواص شوید عبارتند از درمان کمبود اشتها، عفونتها، مشکلات مجاری گوارشی، مشکلات مجاری ادراری، اسپاسم، نفخ، اختلالات خواب، تب، سرماخوردگی، برونشیت، مشکلات کبد و صفرا.
شوید آفت و یا بیماری خاصی ندارد. گاهی اوقات بلایت و بیماری باکتریایی aster yellows می توانند سبب خسارتهای جدی شوند. شته ها نیز می توانند مشکل زا باشند.

شهرستان اقلید بزرگترین تولید کننده شوید در ایران است.

خواص: طبیعت گرم دارد، برطرف کننده چربی خون، افزایش شیرمادر، رفع درد معده، رفع استفراغ و سکسکه، بیماری های روده، هضم غذا، مسکن است.

نیازمندی های محیطی

آبیاری : مرطوب
دما : بین 20-25 سانتیگراد
خاک : سبک، حاصلخیز و با زهکش مناسب
نور : خیلی زیاد
تکثیر : شوید از طریق کاشت مستقیم بذر در بهار است.