گیاه مخلصه


نام علمی : Pyrethrum roseum
خانواده : Compositae

برگهای پایینی دارای تقسیمات یك تا دو بار شانه ای هستند . طول این برگها ۳ تا ۱۲ سانتیمتر بوده و دارای دمبرگ بلندی هستند در حالی كه برگهای بالایی به تدریج كوچك و كوجكتر شده و تقریبا فاقد دمبرگ هستند . كل آذین مخلصه طبق یا كپه ای است متشكل از گلهای متعدد ، كه در انتهای شاخه ها به صورت منفرد تشكیل می شود . میوه مخلصه فندقه ای است به طول ۱ تا ۵/۱ میلیمتر با ۵ تا ۶ رگه سفید رنگ .ریشه گیاه راست و عمودی است كه تا عمق ۴۵ سانتیمتری در خاك نفوذ می كند . از همه اندامهای هوایی گیاه مخلصه ، عرقی به دست می آید كه در طب سنتی خواص فراوانی برای آن قائل هستند . نواحی انتشار مخلصه در استان یزد عبارت است از نواحی مرطوب وسایه دار روستاهای ییلاقی شهرستان تفت از جمله روستاهای ده بالا ، طزرجان ، سخوید . سانیج .گیاه مخلصه یا گیاه نوروزی از گیاهان مسكن است كه در درمان دردهای مختلف مخصوصا درمان دردهای میگرنی ، دردهای مفاصل و همچنین دردهای زنانگی و قاعدگی در منابع از آن ذكر شده و ضمنا به عنوان تب شكن و ضد تب هم از آن نام برده شده . مصرف آن در زمان حاملگی و شیر دهی منع شده .در طب سنتی برای استعمال خارجی برای ترمیم زخمها به عنوان دهان شویه برای زخمهای ناحیه دهان از آن نام برده شده . به عنوان ضد اسپاسم ، ضد التهاب ، ضد نفخ و مسكن از آن نام برده شده . این گیاه اثرات حشره كشی دارد كه بعضی منابع ذكر می كنند كه اثراتش معادل پایرتروم است كه حشره كش نسبتا قوی است .مطالعات جدیدی كه اخیرا در سال ۲۰۰۵ روی این گیاه صورت گرفته ، اثرات سلول كشی در درمان بسیاری از سرطانها از آن نام برده شده .در طب سنتی از آن برای رفع كمبود ویتامین ث استفاده می شود و به عنوان مسهل از آن نام برده شده است . در نقاط مختلف ایران مخلصه را به نامهای بابونه گاوی ، قلیحه و گیاه نوروزی هم می شناسند.

خواص: گیاه مخلصه طبیعت گرم دارد، ضد قولنج، پادزهر قوی، دفع سموم بدن، ملین، مفید برای ناراحتی های کمر و مفصل و دردهای عضلانی.

مضرات مخلصه :این گیاه با تمام خواصی که دارد مصرف زیاد آن ممکن است مضر باشد. از جمله ضررهای مصرف زیاد این گیاه عبارتند از: خوابهای پریشان و آشفته، بی خوابی، نسیان و فراموشی و لکنت زبان.

نیازمندی های محیطی

دما : حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتی گراد است
خاک : خاک غنی با زهکش خوب نیاز دارد
نور : مکان آفتابی یا کمی سایه
تکثیر : از طریق تقسیم گیاه در بهار و تهیه قلمه چوب نرم در اوایل تابستان امکان پذیر است.